Terug
VvP - home  Psychodrama  Actueel Professionalisering   Contact 
Update: 23 maart 2017 Copyright © Vereniging voor Psychodrama
Oorsprong Aanverwant Literatuur Artikelen Verslagen Interviews Films en video's  

Aanverwante technieken
Vormen van psychodrama c.q. vormen waar psychodrama in gebruikt wordt


Sociometrie
Sociometrie is de studie van de menselijke verbindingen. Moreno bestudeerde de relaties tussen het individu met zijn of haar omgeving (hij noemde dit het sociale atoom).

Sociometrie is vooral bekend als methode waarmee verhoudingen tussen de groepsleden gemeten kunnen worden op specifieke criteria. Een criterium kan subjectief zijn, zoals een intuļtieve voorkeur of afkeur. Een criterium kan ook objectief zijn, zoals vaardigheden die nodig zijn voor een taak van de groep.

Over zo’n criterium wordt een specifieke vraag gesteld aan de groepsleden, bijvoorbeeld: ‘met wie wil je samenwerken als trainer en met wie niet’. De antwoorden worden gescoord in een sociomatrix of uitgebeeld in een sociogram. Zo ontstaat er inzicht in het netwerk binnen de groep. Voor ieder criterium kan het netwerk er anders uitzien. Op basis van de informatie kunnen partners of groepen gekozen worden voor een taak.

Moreno heeft dit toegepast in een onderzoek in 1932-38 op de ‘New York State Training School for Girls’ in Hudson. De toewijzing van studenten aan studentenhuizen gaf veel problemen. Moreno stelde op basis van een sociometrisch onderzoek een andere indeling voor. Hierna waren de problemen sterk teruggelopen, er waren minder weglopers dan voorheen.

Een sociometrisch onderzoek wordt ook wel gebruikt om de cohesie van een groep te meten. Als er in groepen veel wederzijdse keuzes zijn dan spreken we van een groep met een hoge cohesie, bij weinig wederzijdse keuzes van een groep met lage cohesie.


Sociodrama
Sociodrama wordt gebruikt in groepen die gezamenlijke kwesties willen onderzoeken. Dit kunnen kwesties zijn die liggen op het niveau van de organisatie, gemeenschap, onderwijs of politiek. Sociodrama is een actiemethode voor een groep waarbij deelnemers sociale situaties naspelen en alternatieve manieren ontdekken om met die situatie om te gaan.

Er wordt gebruik gemaakt van dezelfde technieken als bij psychodrama om het leren in de groep te faciliteren en bevorderen. De rollen die gespeeld worden zijn de universele, sociale, culturele en politieke rollen. Het gaat om de aspecten van de rollen die we delen met anderen.

Sociodrama is bruikbaar om waarden te verduidelijken, sociale vaardigheden te ontwikkelen, nieuwe rollen te leren, problemen op te lossen, een diagnose van een organisatie maken, actieplannen te ontwikkelen of persoonlijke effectiviteit en bewustzijn te ontwikkelen. Een mooi voorbeeld van een sociodrama is hetgeen Yablonsky gedaan heeft op een congres in Wenen in 1996. Hij heeft Freud, Hitler en Moreno op het toneel uitgenodigd en er ontstond een discussie over hun bijdrage aan de geschiedenis. De sharing was erg emotioneel en bracht een gesprek op gang over collectieve schuldgevoelens.

Andere vormen
Daarnaast worden er nog vele andere vormen van psychodrama gebruikt.

Bibliodrama is een creatieve manier om de betekenis van religieuze teksten te onderzoeken door de verhalen tot leven te brengen. Zie hiervoor onder andere de website van www.lapstreur.nl
Bij hypnodrama wordt er gewerkt met een milde trance bij de protagonist en/of de groep.
Axiodrama en souldrama richten zich op spirituele groei en ontwikkeling.